Umysł nowo narodzonego dziecka przypomina świeżo uruchomioną płytę główną komputera z wgranym „na czysto” systemem operacyjnym. Na twardym dysku nie ma żadnych danych, pamięć operacyjna śmiga bez problemu, czyli komputer gotowany jest do zapisywania informacji: jakichkolwiek, bez podziału na kategorie, dla samej przyjemności rejestrowania tego, co przynosi świat.

Uśmiechnięte dziecko

Uśmiechnięte dziecko

Każdy rodzic wie, że ten czas jest najlepszy do plastycznego kształtowania umysłu dziecka, dla którego nauka nie stanowi problemu, nie jest czymś, do czego trzeba się zmuszać. Uczenia się dla malucha jest przecież naturalną czynnością fizjologiczną, tak samo ważną jak jedzenie, picie i załatwianie potrzeb fizjologicznych (dzieje się tak nawet wtedy, gdy mamy do czynienia z kilkuletnim dzieckiem). Trudno więc zrozumieć rodziców, którzy, marząc o piłkarskiej karierze dla swojego sześcioletniego syna („To będzie drugi Lewandowski”), nie zachęcają go do czytania, dbając tylko o to, by przez przypadek nie zmarnował swojego dzieciństwa („Jeszcze zdąży się naczytać”). Aktywność fizyczna, zapobiegając chociażby otyłości, jest sprawą fundamentalną i nikt nie będzie zmuszał dziecka do rezygnacji z lekcji wychowania fizycznego albo pozostania w domu, kiedy jego koledzy do upadłego ganiać będą za piłką na szkolnym boisku. Umiar, złoty środek, właściwe proporcje – nazwijmy to jak chcemy – to zasada, którą powinniśmy się kierować nie tylko spożywając alkohol albo słodycze, ale i wychowując dzieci.

Specjaliści od neurobiologii rozwojowej (zajmującej się m. in. rozwojem mózgu nowo narodzonego człowieka), zwracają uwagę na mało znany fakt: „Neurony, którym nie uda się utworzyć połączeń synaptycznych, uruchomią proces apoptozy – programowanej śmierci komórki. Wyeliminowanych w ten sposób zostaje około połowa neuronów. Tuż po urodzeniu neurony mają niewiele wypustek i synaps. Narastają one w pierwszych dwóch latach życia (tzw. strukturalna dynamika neuronów). Następnie, w wyniku procesów komórkowych, modyfikowana jest liczba synaps. Największe znaczenie dla wytworzenia połączenia na poziomie komórkowym i molekularnym ma długotrwałe wzmocnienie synaptyczne […]”. Rozszyfrujmy ten dość enigmatycznie brzmiący fragment artykułu naukowego „Neurobiologia rozwojowa i inwolucyjna plastyczność mózgu” autorstwa Karoliny Wójcik.

Otóż w pierwszych latach życia dziecka jego mózg tworzy połączenia nerwowe, które mogą być później przyporządkowane do wykonywania określonych czynności intelektualnych: obliczeń matematycznych, rysowania, pisania, posługiwania się językiem obcym. Jeśli więc w tym okresie zaangażujemy jak najwięcej połączeń nerwowych, po procesie apoptozy organizm dziecka zachowa komórki, które utworzyły połączenia synaptyczne z innymi komórkami, a więc te, przez które przepłynął impuls elektryczny. Ale co możemy zrobić, skoro dziecko nie potrafi mówić, czytać, rysować, i liczyć? Rozwiązaniem są tzw. flashcards, czyli proste rysunki, zawierające piktogram (schematyczny rysunek), wzór, wyraz itp. Pięknie wykonane karty możemy oczywiście kupić w sklepie lub internecie, ale lepiej zrobić je samodzielnie.

Jeśli chcemy, by dziecko rozwijało się matematycznie, a więc – by intensywniej pracowała lewa półkula mózgu, na czystej kartce formatu A4 możemy narysować jeden lub dwa wzory matematyczne, np. z fizyki kwantowej lub wzory opisujące dodawanie lub odejmowanie. Kiedy dziecko leży w łóżku, nachylmy się nad nim i na kilkanaście sekund pokażmy mu flashkartę, tak by wzrok dziecka mógł swobodnie zarejestrować wzór matematyczny. Na innej karcie możemy napisać wyraz z języka angielskiego (ta technika jest często wykorzystywana w nauczaniu języków obcych) albo chiński lub japoński ideogram. Mózg dziecka zarejestruje obraz i uaktywni w mózgu obszar odpowiedzialny za analizowanie informacji. W ten sposób zwiększamy szanse na to, że w późniejszym wieku nasza pociecha nie będzie miała problemu z nauką lub – ten wariant jest ciekawszy – będzie wykazywała niezwykłe intelektualne umiejętności.

Źródło informacji:

https://www.pum.edu.pl/__data/assets/file/0010/47449/NK_2011_162-170.pdf

http://akademianauki.pl/web/uploaded_images/files/1484045031/3.pdf